Skąd wziął się zwyczaj zapalania zniczy? Od Dziadów do znicza ziemnego

Zapalanie światła ku pamięci zmarłych to jeden z najstarszych ludzkich gestów. W polskiej tradycji sięga on czasów znacznie wcześniejszych niż współczesne znicze, które dziś wypełniają cmentarze pod koniec października.

Zanim pojawiły się plastikowe i szklane obudowy, było światło, ogień i ziemia. I co ważne – po tych gestach pamięci nie zostawał żaden trwały odpad.

Dziady – światło dla przodków

Na ziemiach słowiańskich pamięć o zmarłych była związana z obrzędem Dziadów. Wierzono, że w określonym czasie dusze przodków wracają do świata żywych.

Rozpalano wtedy ognie:

• na rozstajach dróg,
• przy domostwach,
• w pobliżu miejsc pochówku.

Ogień miał wskazywać drogę, ogrzewać dusze i być znakiem pamięci. Nie był przedmiotem – był chwilą. Po wypaleniu drewna pozostawał jedynie popiół, który wracał do ziemi.

Od ognia do znicza

Wraz z chrystianizacją obrzędy Dziadów zostały zastąpione przez Dzień Zaduszny i Święto Zmarłych, ale sam gest pozostał.

Zmieniła się forma: z ognia rozpalonego na ziemi na świecę, a później na znicz zamknięty w obudowie.

Przez długi czas były to materiały naturalne. Problem pojawił się dopiero wtedy, gdy znicz stał się produktem masowym.

Współczesny znicz i problem odpadów

Dzisiejsze znicze są w większości wykonane z plastiku, szkła i metalu. Płoną kilka godzin, ale ich obudowy pozostają w środowisku przez dziesiątki lub setki lat.

Szacuje się, że na świecie sprzedaje się kilka miliardów zniczy rocznie, z czego setki milionów przypadają na Europę i kraje o silnej tradycji odwiedzania cmentarzy, w tym Polskę.

Znicze są produktami jednorazowymi, ale wykonanymi z materiałów praktycznie niezniszczalnych.

Znicze LED – pozorna alternatywa

Coraz częściej pojawiają się znicze LED, postrzegane jako rozwiązanie „ekologiczne”.

W rzeczywistości są one kolejnym problemem: zawierają plastik, baterie i elektronikę, a po zużyciu stają się trudnym do utylizacji elektroodpadem.

To kolejny krok oddalający nas od pierwotnej idei światła pamięci.

Znicz ziemny jako powrót do źródeł

Właśnie dlatego powstał znicz ziemny TerraLight Memory.

To znicz wykonany z naturalnej ziemi, formowanej na zimno, bez plastiku, szkła i ceramiki. Dopóki płonie – spełnia swoją funkcję. Po zakończeniu użytkowania traci wytrzymałość i może zostać skruszony, wracając do ziemi.

Znicz ziemny jest bliższy dawnemu ognisku niż współczesnemu produktowi sezonowemu.

Dlaczego stworzyliśmy TerraLight

Nie chcieliśmy rezygnować z tradycji zapalania zniczy. Chcieliśmy umożliwić jej trwanie w sposób, który nie pozostawia po sobie trwałych śmieci.

Znicz ziemny nie zmienia gestu pamięci. Zmienia tylko materiał, z którego ten gest jest wykonywany.

Tak, aby światło mogło zgasnąć, a ziemia mogła je przyjąć z powrotem.